ai Chung so 71 - phat hanh ngay 15/4/2000

Duramax

GI LAI TRANG S CU AM MAU NGAY AO CHANH 1-11-1963

DAN VI QUY

Phung Hong

Khi ban ve chnh sach tr dan vi T Cong, Khong T a neu ra ba ieu can ban:

  1. Dng dan (tc nuoi dan no u, giau manh; anh thue nhe; khong boc lot).

  2. Giao dan (day, giao hoa dan: Ky duc lap nhi lap quan; ky duc at nhi at nhan, ngha la mnh muon t lap th cung thanh lap cho ngi; mnh muon thanh cong th cung giup ngi thanh cong).

  3. Chnh hnh (tc chnh lenh va hnh phap; ngha la ap dung luat phap e a moi ngi vao khuon phep).

Nhng ngh cho cung, quan niem o a thoat thai t t tng hau nh la mot nh luat cho i sau noi theo: "Dan vi quy, xa tac th chi, quan vi khinh" (ngi dan la cao quy nhat, th en la lang xa. C quan cong quyen, roi sau het mi en ong vua c coi la nhe khong co g quan trong ca). o la nguyen tac s khi ma Khong T tng em ra luan am vi cac mon e ve van e tr nc, bnh thien ha e ran cac v vua chua ng thi.

Le co nhien nhng cham ngon my mieu o, khong bao gi ton tai di che o cong san. Bi mot le rat de hieu la bon cong san giao ieu chop bu luon luon theo lenh quan thay ban cung hoa nhan dan, ap at chnh sach "ngu dan e cai tr". Chung khong bao gi nang cao trnh o dan tr ma loi keo, ha thap ngi giau xuong ngang hang vi ban co nong e cuoi cung ch con mot giai cap oc nhat la vo san ma thoi.

Nhng nam 1954, khi ve chap chanh, tong thong Ngo nh Diem a co gang ap dung chnh sach tr dan neu tren cua Khong T khi thanh lap Viet Nam Cong Hoa. Tiec thay, mi na ng th ong a b ham oan ma rc lay cai chet that bi at!

Tuy nhien, mot ieu au long buon nhat la mot phan ba the ky troi qua ma linh hon co tong thong Diem van cha he c giai oan! Ngay nay, co mot s that chua chat ma khong ai co the phu nhan c la vu "tham sat ai phat thanh Hue trong em mong 8-5-63" khi mao cho phong trao tranh au Phat Giao lat o chnh phu hp phap Ngo nh Diem do ngoai bang giat day- ch la mot bien co ngu tao. Noi mot cach khac, chnh quyen Ngo nh Diem khong bao gi an ap Phat Giao o nh nhng luan ieu vu khong vien vong cua Uy Ban Lien Phai Bao Ve Phat Giao hoi o xuyen tac.

Ngi My a co mot cau ngan ng rat ch ly: "Never change horse in mid-stream" (ng bao gi thay nga gia dong). Ay the ma ma mai va oai oam thay, mot thi iem nao o ngi ta a co tnh che giau chan ly o. au that!

Ban ve ca nhan tong thong Diem, Pham Kim Vinh a viet: "Neu i tm mot ngi hiem co e tieu bieu cho tinh than cua mot ke s cua xa hoi Viet Nam th ngi ta se thay ngay con ngi ong Ngo nh Diem. Gan ba mi nam cc kho e i tm ng song cho dan toc va quoc gia Viet Nam, ong Diem a t tao mot y thc cao o ve cac y niem danh d va uy tn cua quoc gia, chu quyen cua quoc gia, s ton knh ngi lanh ao quoc gia va ao c bat buoc ni bat c ngi nao nam vai tro ch huy hoac ieu khien trong c cau chnh quyen. La ngi chu trng thi hanh hp nhat, ong Diem a thi hanh ung nhng ieu ong a quan niem cho ti ngay ong b giet" (1).

Thc vay, cho ti ngay ong b Dng Van Minh va Mai Hu Xuan ra lenh cho ten o te thuoc ha Nguyen Van Nhung am chet mot cach da man cha tng thay trong lch s loai ngi. Ong van cng quyet thi hanh " LAY DAN LAM TRONG" (DAN VI QUY).

e dan chng cho nh e o, va cung e lam sang to mot van e ma mai en bay gi cha thay ai e cap ti. Toi han hanh mi quy ban oc nghe cau chuyen di ay ma gan 40 nam qua cha c phanh phui nhan ngay "ai tang thang mot".

So la thang 6-75 khi vao Don Bosco e ch ngay vao "lo luoc ngi" mut mua le thuy ma tm ve nc Chua ni tien canh (v a dai dot nghe theo li ng mat phu du cua bon ma vng Nga, quy CS Bac Viet ma ch "em theo mot thang tien an" va hai bo o ny-lon mong dnh nh cua Brigitte Bardo), tnh c trong mot em thao thc khong ngu, toi a gap Trung Ta TDN, nguyen T Lenh Pho L oan Lien Minh Phong Ve Phu Tong Thong (hien nay c ngu tai N.H). Nhan khi chanh ngh en than phan ngi co n trc cuoc i en toi mu khi hn em ba mi va cha biet ngay mai ra sao, toi a buoc mieng noi chua chat:

_ Neu co Tong Thong Diem con song th sc may ma chung mnh ngoi ay!

Anh N. a khong tra li thang vao cau than th cua toi ma cham rai noi:

_ Chac anh cha biet mot t b mat gi phut cuoi cung cua co TT Diem tai dinh Gia Long vao chieu 1-11?

_Cha.

Anh N. ben noi nho ben tai toi, giong tram buon b mat:

_ Nh anh a biet, chieu hom o vao luc 12g30, toi c s quan trc nhat bao cao co nhieu dau hieu kha nghi cua mot ai oi TQLC en bo tr tai san Hoa L ben kia ng Hong Thap T, oi dien vi BTL/L. Nh co linh tnh bao trc biet la co chuyen bien, toi lien trc tiep trnh bay ngay TT Diem xin lenh khai hoa bang hai khau ai bac ban thang a dan san t may hom trc. Nhng TT Diem khong chu, bao rang lam nh vay ch co dan lanh chet oan uong ma thoi. Mai en gi phut nay, ong a quen mang song cua mnh ma ch ngh en so phan ngi dan, theo ung tinh than "DAN VI QUY". Cha het, en 4g40 la thi iem chot, trc khi TT Diem va bao e co van Nhu ri dinh ai s Henry Cabot Lodge a goi lai cho TT Diem mot lan na ma toi ngh ay la mot c hoi cuoi cung cho TT Diem va ong Nhu c bao toan tnh mang neu theo ieu kien cua ong nay. Song toi thay TT Diem cam may len do ai Uy Le Cong Hoan trao lai va khang khai t choi. Chnh tai toi a nghe TT Diem tra li ong Lodge mot cach rat iem am va bnh tnh:

_ Thanhk you, sir. But I dont want my people to be suffered(2)

Toi khong hieu au day ben kia ong ai s nay muon g? ay la mot ieu b an cha c tiet lo mai cho en bay gi. Song anh em chung toi thay may ngay sau o, can c tren nhng d kien a xay ra t trc o va cach o mot thang a suy luan rang co le vao gi chot My van gi y nh o quan vao tham chien trc tiep vi Viet Cong- nh a yeu sach nhieu lan cua co TT Kennedy. Nhng co TT Diem van mot mc t choi vi lap trng cng ran bat di bat dch. V ong a tng noi: "Lam nh vay th con au la chu quyen quoc gia va ch co dan la kho thoi". Mot lan na, co TT Diem a the hien ung tinh than "DAN VI QUY" vao nhng giay phut gay can cuoi cung, trc khi quen minh v ai ngha d dang.

Ngoai ra, cung nh anh a tng biet, quoc sach Ap Chien Lc la mot thanh cong thang li to ln cho chnh quyen Ngo nh Diem trong chn nam ng au vi CSHN. Ap Chien Lc la mot iem son cua Mien Nam trong viec tao dng mot thanh tr kien co bao ve dan que, co lap CS. Ong a ap dung thuat "DNG DAN" cua Khong T vay. V the, anh se khong ngac nhien sau ngay ao chanh bon CS reo mng la v Dng Van Minh va Nguyen Ngoc Th a ngu xuan tuyen bo huy bo Ap Chien Lc, khac nao thao cui cho ho ve rng

Ngng lai mot lat, anh N. lai tiep:

_ TT Diem co 4 s quan tuy vien eu len ai Uy mot lan. o la cac ai Uy

o Tho, Le Cong Hoan, Nguyen Cu ac va Le Chau Loc. em 1-11, khi ri dinh e en nha Ma Tuyen, ong Diem ch cho phep mot mnh o Tho thap tung ma thoi. Mac dau cac ai Uy kia eu ong loat xin theo nhng TT Diem khong thuan s lien lu en gia nh ho ve sau.

TT Diem a trao cho Tho e xach theo mot cap da en trong co mot tai lieu mat cua TT Kennedy gi cho ong do Lodge trnh len hoi sang. Khong biet tai lieu a noi g. Ch biet hom sau Dng Van Minh a ra lenh cho Mai Hu Xuan khi xuong "on" hai anh em ong Diem tai nha th cha Tam bang moi gia phai lay cho c cai cap da o. Phai chang cai cap da nay la mot trong nhng ly do thuc ay bon chung phai cap toc thu tieu TT Diem va ong Nhu?

Hai thang sau ngay ao chanh, o Tho b chet trong mot tai nan may bay ay b an cao nguyen Trung Phan. Chac cung la nam trong ke hoach thu tieu nhan chng cuoi cung chang?

Le Cong Hoan a chet v benh lao phoi nam 1990 sau mi may nam cai tao Bac Viet ve.

Thay cho li ket bai nay, nhan ngay gi lai trang s cu am mau ngay ao chanh e tng nh mot ke s thi loan luon luon neu cao lap trng "DAN VI QUY" cho en luc chet, toi muon mn may dong cua TS Pham Kim Vinh e bay to long thng tiec cua mot ke hau sinh: "Ong Diem chet v s phan boi cua ong minh My. S phan boi ay ch c hoan thanh sau khi ngi My thue mn mot am tng lanh cua Nam Viet Nam cui mat lam cai viec e hen nhat la "giet mn" ngi lanh ao hp phap duy nhat cua Mien Nam t do (3).

Chu thch:

(I). _Viet Nam T Do- T Ngo nh Diem en Lu Vong. Pham Kim Vinh. Tac gia xb. Cali. 1987. Trang 95.

(2). _Tam dch: Xin cam n Ngai. Nhng toi khong muon dan toi kho

(3). _ Sach a dan nh (I). Trang 105.

Phung Hong

         


 

Copyright (c) DaiChung News Media 2002